تشخیص بیماریهای دندان و دهان گاهاً آنقدر سخت است که تنها با معاینه چشمی قابل تشخیص نیست. در همین زمینه روشی به نام opg ابداع شد تا کار را برای دندانپزشکان بسیار راحت کند. متخصصان با عکسبرداری رادیولوژی دندان از طریق opg میتوانند از تمامی مشکلات دهان آگاه شوند. نحوه گرفتن عکس رادیوگرافی دندان همانطور که در فیلم زیر مشاهده میکنید، بسیار ساده است.
همچنین قرار نیست زمان زیادی را از شما بگیرد؛ چرا که در مدت زمان بسیار کوتاهی قابل انجام است. در ادامه این روش عکسبرداری را بررسی خواهیم کرد. همچنین انواع روشهای عکسبرداری را ذکر خواهیم کرد.
فیلم نحوه گرفتن عکس رادیوگرافی دندان
رادیولوژی یا رادیوگرافی دندان چیست؟
به فرایند عکسبرداری از دندان را رادیوگرافی یا رادیولوژی دندان میگویند. رادیولوژی دندان یا عکسبرداری opg روشی است که به دندانپزشکان کمک میکند تا بیماریهایی از قبیل تحلیل استخوان، پوسیدگی و غیره را به راحتی تشخیص دهند. این روش میتواند به انتخاب روش صحیح درمان کمک زیادی کند. لازم به ذکر است این نوع عکسبرداری علاوهبر مشکلات دندان، مشکلات استخوان و ساختار بافت نرم و استخوان را آشکار میکند.
مطلب مفید: روش توقف پوسیدگی دندان
نحوه گرفتن عکس رادیوگرافی دندان چگونه است؟
نحوه گرفتن عکس رادیوگرافی دندان چگونه است؟ نحوه گرفتن عکس opg دندان چگونه است؟ شما به عنوان یک بیمار، کار خاصی را لازم نیست انجام دهید؛ ابتدا توسط دستیار دندانپزشک جلیقه سربی را روی پا و سینههایتان قرار داده میشود.
به طور کلی دو نوع تصویر برداری از دندان وجود دارد که بنا به شرایط هر شخص مورد استفاده قرار میگیرد. این روشها داخلی و خارجی نام دارند. بررسی جامع هر دو روش به شرح زیر است:
- داخلی: این روش اطلاعات بسیار جامعتری از وضعیت دندانها و استخوان به دکتر ارائه میدهد. همچنین از روش خارجی کاربرد بیشتری دارد. دکتر با این رادیولوژی میتواند ریشه دندان، حفرهها، استخوانها و غیره را به طور کامل بررسی کند. روش عکسبرداری داخلی، خود سه زیرشاخه دارد که در ادامه به معرفی آنها خواهیم پرداخت.
- خارجی: عکسبرداری خارجی اطلاعات کمتری را نسبت به داخلی به متخصص میدهد. از این روش معمولاً برای تشخیص دندانهای نهفته مانند دندان عقل، تومورهای دهانی و غیره استفاده میکنند. عکسبرداری خارجی نیز همانند روش داخلی زیر شاخه دارد.
عکس opg دندان چیست؟
عکس OPG یک نوع عکس پانورامیک دندان است که تصویری کامل و جامع از همه دندانها، فکها و بافتهای اطراف دهان ارائه میدهد. این نوع عکس معمولاً توسط دندانپزشکان، جراحان دهان و فکها برای تشخیص و بررسی مشکلات دندانی و فکی استفاده میشود.
با تحلیل عکس OPG، میتوان به طور دقیق مشکلاتی مانند ترک خوردن دندان، نقصهای فک، عفونتها و تومورهای دهانی را تشخیص داد. این ابزار تصویربرداری حیاتی برای تشخیص زودرس مشکلات دندانی و دهانی است که به بهبود سلامت دهان و افزایش کیفیت زندگی بیماران کمک میکند.
مواردی که عکس opg دندان به دندانپزشکان نمایش میدهد:
- دندانهای موجود در فک بالا
- دندان عقلهای غیر قابل مشاهده
- مفصل گیجگاهی
- استخوان فک
نحوه گرفتن عکس opg دندان

نحوه گرفتن عکس او پی جی دندان
حال میدانید که نحوه گرفتن عکس رادیوگرافی دندان چگونه است. در این قسمت به نحوه گرفتن عکس opg دندان میپردازیم. نحوه گرفتن عکس او پی جی دندان بصورت زیر میباشد:
- ابتدا با راهنمایی دستیار دندانپزشک یا تکنسین تصویر برداری بیمار در محل مخصوص به روی یونیت دندانپزشکی قرار خواهید گرفت.
- سپس جلیقه سربی مخصوصی به شما داده میشود که به منظور خنثی کردن عوارض OPG از آن استفاده نمایید.
- بعد از آن تکنسین سر بیمار را با دقت بالا محل مورد نظر تنظیم میکند.
- به نسبت موقعیت دندان یا دستور دندانپزشک، تکنسین تصویربرداری میتواند حالت بیمار را نشسته یا ایستاده تعیین کند.
- تکنسین ممکن است برای جزئیات و دقت بالای تصویر دندانها، قطعهای را داخل دهان قرار دهد.
- سپس بیمار باید تا زمانی که دستگاه تصویربرداری، عکس سه بعدی از دهان را میگیرد، بی حرکت بماند.
- تمامی این مراحل نحوه گرفتن عکس او پی جی دندان تنها بین 10 الی 25 ثانیه طول خواهد کشید.
فرق گرفتن عکس opg دندان با عکس رادیوگرافی عادی دندان
تفاوت عکس opg با عکس رادیوگرافی عادی دندان در این است که عکس opg این قابلیت را به دندانپزشک میدهد تا همه دندانها و شرایط استخوان فک را در یک عکس مشاهده کند. در عکس رادیوگرافی عادی، دندانپزشک تنها میتواند یک دندان را با دقت بالا از زوایای مختلف بررسی کند.
- او پی جی هر مشکلی در هرجایی از دهان را به دندانپزشک نشان میدهد اما رادیوگرافی خیر.
- عکس رادیوگرافی عادی مشکلاتی نظیر پالپ دندان یا آسیبدیدگی عصبهای دندان را به خوبی برملا میکند اما او پی جی چنین قابلیتی ندارد.
- عکس opg مشکلات مختص برای فک و ارتباط آن با مفصل گیجگاهی فک و سر را نمایش میدهد.
- بسته به نوع مشکل و تشخیص پزشک، یکی از روشهای تصویر برداری OPG یا رادیوگرافی را باید انجام دهید.
انواع عکس رادیوگرافی دندان

انواع تصویربرداری رادیوگرافی دندان
عکسهای رادیوگرافی دندان یکی از ابزارهای مهم در تشخیص و درمان بیماریهای دندانی است. انواع مختلفی از عکسهای رادیوگرافی دندان وجود دارد که هر کدام برای تشخیص مشکلات مختلف مفید هستند. این انواع شامل:
- عکس پانوراما برای نمای کلی دندانها و فضای دهانی.
- عکس بایت برای بررسی پوسیدگی.
- عکس توموگرافی دندان که تصویر سهبعدی دقیقی از دندانها، بافتهای نرم، اعصاب و استخوانهای فک و صورت ارائه میدهد.
- عکس پریاپیکال برای بررسی دقیقتر مشکلات درون دندان.
هر یک از این انواع عکسها اطلاعات مهمی را به دندانپزشک ارائه میدهند تا او بتواند بهترین درمان را برای بیمار انتخاب کند. انجام این عکسها به طور منظم در مراجعههای دندانپزشکی میتواند به پیشگیری و تشخیص زودرس مشکلات دندانی کمک کند. در ادامه انواع عکس رادیوگرافی دندان را شرح میدهیم.
انواع عکس رادیوگرافی داخلی
یکی از شایعترین و رایجترین عکسبرداریها در دندانپزشکی، عکس رادیوگرافی داخلی میباشد. زیرا جزئیات داخل عکس را با دقت بالا نمایش میدهد. برای مثال کاربرد انواع عکس رادیوگرافی داخلی عبارتند از:
- نمایش ریشه دندان
- نمایش تشخیص پوسیدگی
- نمایش وضعیت قسمت استخوانی نواحی دندان
- نمایش شرایط دندان در حال رشد
1. رادیوگرافی بایت وینگ (bitewing)
وظیفه این نوع عکس رادیوگرافی نشان دادن سمت راست دندان است. برای مثال این رادیوگرافی تاج دندانهای عقب را نمایش میدهد. عموماً دندانپزشکان از دو طرف صورت رادیوگرافی بایت وینگ میگیرند؛ در این صورت دندانپزشک قابلیت مشاهده دندانهای دو پایه بالا و پایین و دندانهای عقب را دارد.
بایت وینگ یکی از سریعترین روشهای عکسبرداری دندان است. در این روش شما تنها باید فیلم رادیولوژی (ابزاری برای تشخیص دقیق مشکل) را گاز بگیرید تا عکس ثبت شود. پس از ثبت عکس، آن را به کامپیوتر برای تجزیه و تحلیل وصل میکنند. این آزمایش به دلیل سادگی که دارد بیشتر در مطبهای عمومی استفاده میشود. دندانپزشک با این روش از مشکلات سطحی دندان مانند پوسیدگی دندان، برسی استخون و غیره استفاده میکند.
2. رادیوگرافی پری اپیکال (periapical)
رادیوگرافی پری اپیکال قابلیت نمایش یک یا دو دندان در لحظه را دارد. این روش شباهت تقریبی با بایت وینگ دارد، اما با این تفاوت که در عکس پری اپیکال از بالا یعنی تاج تا پایین دندان یعنی ریشه و قسمت متصل به استخوان فک را نمایش میدهد. روش پری اپیکال برای بررسی مشکلات دندانی استفاده میشود. دکتر معمولاً قبل از کشیدن دندان یا بعد از این روش استفاده میکند. این روش برای بررسی ریشه نیز کاربرد دارد.
3. رادیوگرافی اکلوزال (occlusal)
کاربرد رادیوگرافی اکلوزال در نحوه گرفتن عکس رادیوگرافی دندان این است که کل قوس دندانی را در فک پایین یا بالا و روند رشد را نشان میدهد. رادیوگرافی اکلوزال قابلیت نمایش سطح اکلوزال دندانهاست و نسبت به بقیه رادیوگرافیها بزرگتر است. عموماً برای کودکان از این نوع رادیوگرافی استفاده میشود.
انواع عکس رادیوگرافی خارجی
رادیوگرافی خارجی ابزاری قدرتمند در تشخیص بیماریها و مشکلات دندانپزشکی است که به کمک پرتو ایکس عکسهای دقیقی از داخل دهان انسان ایجاد میکند. این تصاویر میتوانند به دندانپزشکان کمک کنند تا مشکلاتی مانند شکستگیها، التهابات، تومورها و آسیبهای داخلی را تشخیص دهند. کاربرد عکس رادیوگرافی خارجی:
- نمایش استخوانهای صورت
- نمایش مشکلات موجود بین دندان، فک و مفصل قسمت گیجگاهی
- زیر نظر داشتن رشد دندانها
- نمایش وضعیت بین دندان و فک
تفاوتی که رادیوگرافی خارجی با داخلی دارد در این است که رادیوگرافی خارجی جزئیات کمتری نسبت به داخلی نمایش میدهد. برای مثال عکس رادیوگرافی خارجی قادر به نمایش پوسیدگی یا لب پرشدگی دندانها نیست.
1. اشعه ایکس پانورامایک کل ناحیه دهان (Panoramic)
یکی از پرکاربردترین روشهای عکسبرداری، اشعه ایکس است. این روش اطلاعات کلی از وضعیت دهان و دندانها به متخصص ارائه میدهد. اطلاعاتی که این دستگاه میدهد به لطف طراحی اوست. طراحی این دستگاه به گونهای است که دور تا دور سر مراجعهکننده را فرا میگیرد. اشعه ایکس به دکتر در تشخیص مشکلاتی همچون ارزیابی شدت بیماری لثه، تومور، عفونت و رشد دندان عقل کمک میکند.
2. سفالومتریک (Celphalometry)
سفالومتریک بیشتر برای عکسبرداری ارتودنسی استفاده میشود و یک طرف سر را نشان میدهد. سفالومتری قابلیت نمایش رابطه میان دندانها و فکها را دارد. ارتودنتیستها با استفاده از این نوع عکسبرداری میتوانند بهترین درمان را ارئه دهند. همچنین برای سر و گردن نیز کاربرد دارد.
3. توموگرافی (CBCT)
این روش با ارائه عکس سه بعدی از دندانها اطلاعات بسیار جامع را در اختیار پزشک قرار میدهد. از این روش برای درمان بیماریهای پیچیده دندانی استفاده میشود. نحوه گرفتن عکس رادیوگرافی دندان توموگرافی:
- فرد در حالت ایستاده یا نشسته با راهنمایی دستیار دندانپزشک قرار میگیرد.
- دستگاه توموگرافی یک دور 360 درجه در اطراف صورت فرد میزند.
- این دستگاه اطلاعات را در همان لحظه ثبت میکند.
توموگرافی همان رادیوگرافی مخروطی توموگرافی کامپیوتری نام دارد و بیشترین کاربرد را در موارد زیر دارد:
- ایمپلنت دندان
- مشکلات لثه
- ریشه دندان
- فک
- کیست
- تومور
- شکستگی در دهان و صورت
دلایل اهمیت گرفتن عکس رادیوگرافی دندان
رادیولوژی دندان یکی از جنبههای حیاتی در حوزه بهداشت دهان و دندانپزشکی است که بیشتر مردم ممکن است نادیده بگیرند. این فرآیند تصویربرداری از دهان و دندانها است که به پزشک دندانپزشک کمک میکند تا به مشکلات و اختلالات دندانی پی ببرد که به چشم غیرقابل رویت هستند.
رادیولوژی دندان میتواند به پیشگیری مشکلاتی مانند ترکیبهای ریشه، عفونتهای دندانی یا تومورهای دهانی را شناسایی کند که در صورت عدم تشخیص و درمان مناسب، ممکن است به مشکلات جدیتر و حتی فقدان دندان منجر شود. بنابراین، رادیولوژی دندان از اهمیت بالایی برخوردار است و بهتر است سالی یک بار گرفته شود.
عکس برداری دندان چه مزایایی دارد؟
عکس رادیولوژی دندان به تشخیص مشکلاتی که با چشم غیر مسلح قابل شناسایی نمیباشد بسیار کمک میکند. از این روش برای تشخیص مشکلات زیر دندانی و لثه استفاده میشود. اگر بخواهیم برخی از مزایای این روش و نحوه گرفتن عکس رادیوگرافی دندان را ذکر کنیم، میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- پوسیدگی دندانها را کاملاً نشان میدهد.
- اگر استخوان فک مشکلی داشته باشد در این روش قابل تشخیص است.
- تمامی مشکلات مربوط به دندان را نمایش میدهد.
- محل ارتباطگیری دندان را با تمامی عصبها نشان میدهد.
عوارض رادیولوژی دندان
رادیولوژی یا رادیوگرافی یکی از آزمایشهای کاملاً بی خطر است اما در موارد بسیار نادری مشاهده شده است که بر روی کودکان تاثیر گذاشته است. بهتر است اگر باردار هستید حتما از قبل به دکتر خود اطلاع دهید تا برای جنین مشکلی پیش نیاید. همچنین شما میتوانید با بستن پیشبند سربی تاثیر منفی اشعه ایکس برای بدن را پایین بیاورید. رادیولوژی دندان در صورت مکرر عوارض زیر را به همراه خواهد داشت:
- حس طعم فلز دهان
- سرگیجه
- سبکی سر
- کهیر
- قرمزی و خارش
هزینه عکس رادیولوژی دندان
قیمت عکس رادیولوژی دندان بسته به نوع عکس و تکنولوژی مورد استفاده متفاوت باشد. عموماً در دندانپزشکی، عکس رادیولوژی شامل عکس برداریهای مختلفی مانند پانوراما، بایت وینگ، پریاپیکال و غیره میشود و هر یک از این عکسها هزینهای متفاوت دارند. همچنین، هزینهها ممکن است بسته به محل مطب و تجهیزات مورد استفاده متغیر باشند. با تمامی این موارد:
- هزینه عکس رادیولوژی دندان به روش توموگرافی و غیره بین 200 تا 250 هزار تومان است.
- هزینه عکس رادیولوژی به روش cbct بین 750 هزار تومان تا 1 میلیون و 200 هزار تومان است.
- هزینه عکس Opg بین 200 الی 500 هزار تومان.
سخن آخر
نحوه گرفتن عکس رادیوگرافی دندان امروزه بسیار ساده شده است. افراد میتوانند با روشهایی همچون بایت وینگ و اشعه پانوراما از دندانها و دهان خود عکس تهیه کنند. این عکس میتواند به دکتر یک وضعیت خیلی سطحی یا خیلی کلی از دهان و دندانها ارائه دهد. یکی از مزیتهای عکسبرداری از دندانها، مشخص شدن مشکلاتی است که با چشم غیر مسلح قابل تشخیص نمیباشند. این اطلاعات به دکتر در تعیین روش درست درمان کمک شایانی میکند.
سوالات متداول نحوه گرفتن عکس رادیوگرافی دندان
- آیا افراد باردار میتوانند عکسبرداری دندان انجام دهند؟
پیشنهاد میشود که هنگام بارداری، عکسبرداری دندان انجام نشود. با این حال در صورت ضروری بودن موقعیت، میتوان زیر نظر پزشک متخصص اقدام به عکسبرداری دندان در دوران بارداری کرد. - انواع نحوه عکس گرفتن رادیوگرافی دندان داخلی کداماند؟
انواع رادیوگرافی داخلی شامل 1. بایت وینگ 2. پری اپیکال 3. اوکلوزال. - انواع نحوه عکس گرفتن رادیوگرافی دندان خارجی کداماند؟
انواع رادیوگرافی خارجی شامل 1. پانورامیک 2. سفالومتریک 3. توموگرافی. - چرا رادیوگرافی دندان انجام میشود؟
این عکسبرداری جهت مشخص شدن مشکلاتی همچون پوسیدگی دندان، مشکلات لثه، مشکلات استخوان و غیره انجام میشود. - نحوه گرفتن عکس رادیوگرافی دندان به چه صورت است؟
نحوه گرفتن عکس رادیوگرافی دندان به شدت ساده است. افراد میتوانند با توجه به تجویز پزشک و شرایط خود عکسبرداریهایی همچون اشعه پانوراما و بایت وینگ را انجام دهند. - تفاوت رادیولوژی عادی و opg چیست؟
در رادیولوژی عادی تنها قادر به عکسبرداری از چند دندان میباشیم اما در opg تمامی مشکلات دندان قابل تشخیص است. همچنین نحوه گرفتن عکس رادیوگرافی دندان opg کاملا متفاوت است. - آیا رادیوگرافی دندان ضرر دارد؟
خیر، تشعشعات ساطح شده دقیقا مانند تشعشعات محیط اطراف است. روزانه ما تمامی این اشعهها را از محیط اطراف خود دریافت میکنیم. به همین دلیل رادیوگرافی هیچ خطری ندارد. تنها در صورتی ضرر دارد که به صورت مکرر انجام شود.

