دندانها یکی از مهمترین عناصر بدن انسان ها هستند و نقش بسیار حیاتی در فرایند گاز زدن، جوییدن، کمک به بلعیدن غذا و زیبایی لبخند دارند. دندانها به صورت جفت در دو نیمکره یعنی نیمکره فوقانی و پایینی دهان قرار دارند و عملکرد مختلفی هر کدام از دندانها دارند. علاوه بر این، دندانها در حفظ ساختار استخوانهای صورت نقش دارند.
دندانها از سه بخش تاج، مینا و ریشه تشکیل شدهاند. هر دندان دارای نام و عملکرد خاصی است که اگر بدانید به اطلاعات عمومی خود افزودهاید. فک انسان دارای 4 نوع دندان با نامهای پیش، نیش، آسیا کوچک و آسیا بزرگ است. این دندانها هرکدام از اهمیت بسیار بالایی برخوردار میباشند. در ادامه، اسم دندان ها، نام دندان ها به ترتیب و تعداد آنها مورد بررسی قرار خواهیم داد.
اسم دندان ها چیست؟
نام دندانها
انسانها معمولا بعد از یک سالگی خود رشد دندان را تجربه میکنند. به طور کلی دندانها به دو بخش شیری و دائمی، تقسیم بندی میشوند. از 2 سالگی دندانهای شیری شروع به رشد میکنند و تا 7 الی 8 سالگی همراه فرد میباشند. اما هنگامی که فرد سن 8 سالگی را رد میکند، دندانهای شیری کم کم جایگاه خود را به دندانهای دائمی میدهند. محافظت از این دندانها بسیار مهم است؛ زیرا تا آخر عمر همراه فرد است. این دندانها هر کدام دارای نام و عملکرد خود هستند.
انواع اسم دندان ها
در دهان انسانها، انواع مختلفی از دندان ها وجود دارند که هر کدام وظایف و خصوصیات مخصوص خود را دارند. انواع اسم دندان ها عبارتند از:
دندان نیش
این دندانها ظاهری تیز شبیه به دندان حیوانات گوشتخوار دارند. این دندان در کنار دندانهای پیش قرار گرفته و همانطور که از ظاهرش پیداست وظیفه تکه تکه کردن غذا را دارد.
دندان پیش
این دندان نیز همانند دندانهای نیش وظیفه خرد کردن غذا را دارند. 4 دندان جلو فک بالا و پایین، دندانهای پیش یا پیشین نام دارند.
دندان آسیا کوچک
یکی دیگر از دندانهای پر اهمیت در لیست اسم دندان ها، دندان آسیا کوچک است. این دندانها در انتهای فک قرار دارند و بر خلاف ظاهر کوچکی که دارند، وظیفه بسیار مهم و حائز اهمیتی دارند. تقریبا تمامی غذاهای مصرفی انسان با این دندانها جویده میشود. دندانهای آسیا کوچک به مراتب به دلیل استفاده بیشتر، به مراقبت بیشتری نیز نیاز دارند.
دندان آسیا بزرگ
یکی دیگر از دندانهای خانواده آسیا، دندان آسیا بزرگ است. این دندان جثه و ظاهری بزرگتر از آسیا کوچک دارد و به همان اندازه دارای اهمیت است. مراقبت از این دندانها به شدت توصیه میشود. چرا که به دلیل استفاده زیاد، به شدت در معرض آسیب دیدگی و پوسیدگی قرار میگیرند.
تعداد دندان ها
تمامی انسانها دارای 28 عدد دندان، متشکل شده از دندانهای نیش، پیش یا پیشین، آسیا بزرگ و آسیا کوچک میباشند. لازم به ذکر است این 28 واحد در صورت وجود دندان عقل به 32 واحد خواهد رسید. اگر بخواهیم نگاهی دقیقتر به اسم دندان ها بیاندازیم، میتوانیم به شماره گذاری دندانها بپردازیم. برای این که درک راحتتری از اسامی و تعداد دندانها داشته باشید، باید فک بالا و پایین خود را به دو قسمت فرضی چپ و راست تقسیم کنید. دندانهای پیش شماره یک و دندان عقل شماره هشت است (در هر دو فک).
تعداد دندان های شیری
جالب است بدانید کودک در 6 تا 14 سالگی دارای 20 واحد دندان شیری است. دندانهای شیری متشکل شده از 4 دسته پیش، نیش، آسیا بزرگ و آسیا کوچک است. با این که دندانهای دائمی نیز با همین دسته بندی رشد خواهند کرد اما تعداد آنها 32 واحد و تعداد دندانهای شیری 20 واحد است.
تعداد دندان های عقل
دندانهای عقل جزو دندانهای آسیای بزرگ جساب میشوند. در هر فک دو دندان عقل وجود دارد. این دندانها به سه دسته نهفته، نیمه نهفته و رشد کرده تقسیم بندی میشوند. در کشیدن دندان عقل بین متخصصان دوگانگی وجود دارد. اکثر دکترها میگویند وجود آن در صورتی که آسیبی به فک و دیگر دندانها وارد نکند، مشکلی ندارد. اما برخی دیگر معتقدند که این دندان ضایعهای بیشتر نیست و وجود آن باعث بروز بیماریهای مختلف دندانی میشود. حال اگر بخواهیم سه دسته نام برده را به طور گسترده بررسی کنیم میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- دندان عقل نهفته: بسیاری از افراد از وجود دندان عقل خود بی خبرند. در صورتی که دندان عقل درون لثه باشد ولی بیرون نزده باشد، دندان عقل نهفته است.
- دندان عقل نیمه نهفته: این دندان مقدار بسیار کمی از لثه بیرون زده و رشد کرده است.
- دندان عقل رشد کرده: همانطور که از اسم آن پیداست، این دندان به طور کامل رشد کرده است. ناگفته نماند بهتر است تا دندان عقل رشد نکرده است آن را از دهان خارج کنید. چرا که ماندن آن باعث آسیب رساندن به دیگر دندانها میشود.
شماره گذاری دندان ها
شماره دندان ها
شماره گذاری دندانها یک نظام استاندارد است که استفاده میشود تا دندانها را به طور دقیق و یکنواخت شناسایی کند. در این سیستم، دندانها با عددهای دو رقمی نشانه گذاری میشوند. برای شماره گذاری دندانها، از مجموعه اعداد 1 تا 32 استفاده میشود که به ترتیب از سمت راست به چپ برای دندانهای بالا و از سمت چپ به راست برای دندانهای پایین قرار میگیرند.
با استفاده از این سیستم شماره گذاری، دندانپزشکان میتوانند به راحتی اسم دندان ها و مشکلات آنها را تشخیص دهند. علاوه بر این، شماره گذاری دندانها در آموزش و تحقیقات پزشکی و دندانپزشکی نیز بسیار استفاده میشود. در ادامه بیشتر در مورد شماره گذاری دندانها و روشهای آن صحبت خواهیم کرد.
سیستم فلمینگ
استفاده از سیستم شمارهگذاری دندانها برای اطلاع رسانی دقیق، در حوزه دندانپزشکی بسیار اهمیت دارد. یکی از روشهای موثر و حرفهای برای شمارهگذاری دندانها، استفاده از سیستم فلمینگ است. سیستم فلمینگ که توسط دکتر پیتر فلمینگ، دندانپزشک مشهور، ابداع شده است، به عنوان یک سیستم شمارهگذاری ساده و پایهای در این حوزه شناخته میشود.
در این سیستم، دندانها بر اساس موقعیت در دهان شمارهگذاری میشوند. برای دندانهای بالا، از اعداد 1 تا 8 استفاده میشود، در حالی که برای دندانهای پایین از اعداد 9 تا 16 استفاده میشود. همچنین، برای شمارهگذاری هر دندان در هر نیمه دهان، از اعداد یک تا سه استفاده میشود. به عنوان مثال، دندان عقل بالا سمت راست با شماره 1-8-3 و دندان پایین سمت چپ با شماره 11-21-31 شمارهگذاری میشود.
استفاده از سیستم شمارهگذاری فلمینگ در دندانپزشکی به دندانپزشکان امکان میدهد تا به راحتی اطلاعات مربوط مانند اسم دندان ها و غیره را در فایل پرونده بیمار ثبت کنند و در مورد درمانها و مشکلات آنها صحبت کنند.
سیستم فدریشن دندانپزشکی جهانی (FDI)
استفاده از سیستم شمارهگذاری بینالمللی در دندانپزشکی نقش مهمی در توسعه صنعت و همچنین تسهیل ارتباط بین دندانپزشکان در سراسر جهان دارد. یکی از سیستمهای شمارهگذاری بینالمللی که توسط فدریشن دندانپزشکی جهانی (FDI) تعیین شده، بسیار رایج و پذیرفته شده است.
این سیستم برای شمارهگذاری دندانها از اعداد ۱ تا ۳۲ استفاده میکند. هر دندان در دهان انسان با یک عدد شمارهگذاری شده است و این شمارهها برای هر دندان در سیستم FDI قابل شناسایی هستند. به عنوان مثال، دندانهای جلوی بالا از ۱ تا ۸ و دندانهای جلوی پایین از ۲۳ تا ۲۸ شمارهگذاری میشوند.
استفاده از سیستم شمارهگذاری FDI ضروری است زیرا به دندانپزشکان کمک میکند تا با توجه به اطلاعات شمارهگذاری، درک بهتری از موقعیت، اسم دندان ها و وضعیت دندانهای بیماران خود داشته باشند. همچنین، این سیستم به بیماران امکان میدهد در مورد دندانهای خود با دندانپزشکان در هر کشوری صحبت کنند و از ارتباط و هماهنگی بهتری برخوردار شوند.
سیستم آمریکایی دندانپزشکی (ADA)
سیستم آمریکایی دندانپزشکی (ADA) یکی از روشهای پیشرفته و حرفهای است که برای اسم دندان ها و شماره گذاری آنها استفاده میشود. این سیستم توسط انجمن دندانپزشکان آمریکا (ADA) تعیین و توصیه شده است و به عنوان یک استاندارد بینالمللی در این حوزه شناخته میشود.
در این سیستم، هر دندان با یک عدد یکتا شناسایی میشود. این عدد بر اساس موقعیت و جایگاه دندان در دهان و نوع دندان تعیین میشود. به عنوان مثال، دندان بالای سمت راست بالا با عدد 1، دندان بالای سمت چپ بالا با عدد 2 و همینطور برای دندانهای پایینی شمارهگذاری میشود.
استفاده از سیستم آمریکایی دندانپزشکی (ADA) به دندانپزشکان کمک میکند تا به راحتی و با دقت بیشتری با دندانهای بیمارانشان کار کنند.
در نتیجه، استفاده از سیستم آمریکایی دندانپزشکی (ADA) میتواند به دندانپزشکان کمک کند تا به صورت حرفهای و دقیقتر با دندانهای بیمارانشان کار کنند و به بیماران همکاری در درک و مدیریت بهتری از وضعیت دندانهای خود بدهند.
راه های مراقبت از دندان ها
تا به اینجای مطلب از تعداد و اسم دندان ها مطلع شدیم. حال بهتر است به نکات مراقبتی نیز نگاهی بیاندازیم. چرا که این دندانها تا آخر عمر قرار است همراه ما باشند. پس بهتر است از آنها به بهترین نحو ممکن مراقبت کنیم. اگر بخواهیم برخی از این نکات مراقبتی را نام ببریم میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- مسواک: بهتر است سه مرتبه در طول روز دندانهای خود را مسواک بزنید.
- نخ دندان: جهت جلوگیری از تجمع غذاهای مصرف شده بین فواصل دندان، استفاده از نخ دندان به شدت توصیه میشود.
- دهانشویه: دهانشویه یکی از راحتترین گزینهها برای مراقبت از دندان است. بهتر است با مشورت پزشک از آن استفاده کنید.
- دخانیات: ترجیحا از مصرف دخانیات و مشروبات الکلی خودداری کنید. دود حاصل از سیگار به شدت میتواند در رنگ دندان تاثیر بگذارد.
- چکاپ: بهتر است هر سال 2 الی 3 مرتبه برای چکاپ کامل و معاینه به دندانپزشک مراجعه کنید.
سخن آخر
اسم دندان ها شاید در بین مردم چندان اهمیت خاصی نداشته باشد اما، در علم پزشکی نام و شمارههای آنها بسیار مهم است. جالب است بدانید هر دندان دارای درمان ویژه و خاص خودش است. دندانهای دائمی تا آخر عمر همراه شما خواهند بود. پس وظیفه شما این است که بهترین شکل از آنها مراقبت کنید تا خدایی نکرده دچار مشکلاتی مانند پوسیدگی، درد و غیره نشوید.
سوالات متداول درباره اسم دندان ها
- اسم دندان ها چیست؟
هر انسان دارای 4 نوع دندان است. نام این دندان ها دندان نیش، پیش یا پیشین، آسیا بزرگ (آسیاب) و آسیا کوچک است. - هر انسان دارای چند واحد دندان است؟
هر انسان دارای 28 واحد دندان است. این تعداد در صورت وجود دندان عقل به 32 واحد خواهد رسید. - تعداد دندان های شیری چندتاست؟
هر کودک دارای 20 واحد دندان شیری است. این 20 واحد دندان شیری به تدریج در سن 9 الی 14 سالگی جای خود را به دندانهای دائمی میدهند.