مراقبت از دندانها همیشه یکی از مهمترین کارهایی است که باید انجام بدید و در اولویت خود قرار دهید. اگر از دندانهای خود مراقبت لازم را نکنید، ممکن است به مشکلات متنوعی مانند حفره دندان یا کرم خوردگی دچار شوید. واژه کرم خوردگی به نظر یکم ترسناک میرسد و به همین علت افراد علاقه دارند بدانند کرم دندان چه شکلی است.
در همین راستا باید بگوییم کرم دندان یک افسانه است که اغلب مادرها، برای ترغیب فرزند خود به رعایت بهداشت دهان و دندان، برای آنها تعریف میکردند. در حقیقت این باکتریها هستند که بر اثر بهداشت نامناسب درون دندان تجمع کرده و باعث پوسیدگی و ایجاد حفره درون دندان میشوند. در این مطلب قصد داریم تا این مطلب را به طور کامل از علل به وجود آمدن گرفته تا راههای درمان بررسی کنیم.
عکس کرم دندان زیر میکروسکوپ

کرم دندان زیر میکروسکوپ
کرم دندان چیست؟
دندان کرم زده یکی از باورهای قدیمی در جهان است که میگفتند: “اگر از دندانهای خود به درستی مراقبت نکنید، داخل آنها کرم ایجاد میشود”. این نظریه هزاران سال پیش سر زبانها افتاد و تا کنون، عدهای صحت آن را باور میکنند. زمانهای قدیم، وقتی که دندانهای مردم دچار پوسیدگی میشد، حفرههای ریز روی دندان ایجاد میشدند. حفرهها به شکلی بودند که انگار محل رفت و آمد یا زندگی کرمها هستند. به این خاطر مردم فکر میکردند که کرمهای ریز درحال خوردن دندانهایشان هستند. این نظریه با پیشرفت علم و تکنولوژی رد شد و دندانپزشکان دریافتند که کرم دندان همان پوسیدگی دندان است.
علائم کرم خوردگی دندان
بسیاری از بیماریها هستند که بدون هیچ نشانهای در بدن انسان شروع به رشد و تکثیر میکنند. اما خوشبختانه حفره دندان به هنگام به وجود آمدن، نشانه و علائمی را به همراه دارد. اگر بخواهیم این علائم را به طور کامل بررسی کنیم، میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- ایجاد لکههای سیاه و رنگی روی دندانها
- درد بدون علت و ناگهانی دندانها
- درد هنگام جویدن غذا
- ایجاد یک سوراخ یا حفره بزرگ در دندان
- حساس شدن به سرما و گرما
- حساسیت دندان به خوراکیهای شیرین
دلایل کرم خوردگی دندان
- از بین رفتن مینای دندان.
- رعایت نکردن موارد بهداشتی مانند مسواک زدن و نخ دندان کشیدن.
- تجمع طولانیمدت پلاکها (باقیمانده غذا) که به سطح دندان میچسبند.
- تشکیل اسید که بعد از مصرف قند در دهان رخ میدهد. اسیدهای ایجاد شده در مرور زمان موجب آسیب رسیدن به مینای دندان میشود.
- اگر پوسیدگی رفع نشود، باکتریها به لایههای داخلیتر دندان نفوذ میکنند و به عاج یا پالپ دندان (Dental Pulp که داخلیترین قسمت دندان است) آسیب وارد میکنند.
- در برخی موارد مشاهده شده است که پوسیدگی منجر به ایجاد عفونت و آبسه شده و برای درمان آن باید دندان را کشید یا عصبکشی کرد.
حال که با دلایل به وجود آمدن کرم دندان آشنا شدیم، بهتر است که با روشهای درمان این معضل آشنا شویم.
درمان کرم دندان

کرم دندان
برای درمان دندان کرم خورده راههای متنوعی وجود دارد که باید یک متخصص با توجه به وضعیت دندانهایتان به شما پیشنهاد بدهد. ولی اگر بخواهیم به راه حلهای معقول که در اکثر مراکز پزشکی برای درمان این مشکل استفاده میشود اشاره کنیم، میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- پرکردن: اگر حفره ایجاد شده به روی دندان شدت بالایی نداشته باشد، دندانپزشک برای حفظ دندان فعلی ممکن است به شما توصیه کند دندان را با موادی مانند آمالگام یا کامپوزیت پر کنید.
- عصبکشی (درمان ریشه): درمان ریشه دندان زمانی توسط پزشک پیشنهاد میشود، که عفونت از مینای دندان گذشته و به ریشه رسیده باشد. هنگامی که عفونت خود را به ریشه برساند، فرد درد بسیاری را احساس خواهد کرد. دندانپزشک ابتدا برای حل این مشکل مینای دندان را تراشیده و سپس به تمامی عفونتهای داخل دندان را تخلیه میکند. توجه داشته باشید که در درمان کرم دندان، هدف حفظ دندان اصلی و ترمیم آن است.
- استفاده از روکش (Crown): گاهاً دندان آسیبدیده است و نیاز به لایه ای جهت حفاظت دارد. در این مواقع، دندانپزشک متخصص از روکشهای مخصوصی استفاده میکند تا از باقیمانده ساختار دندان حافظت شود.
- کشیدن دندان: اگر شدت خرابی دندان به حدی باشد که نتوان آن را با موارد ذکر شده بالا ترمیم کرد، تنها راه درمان کرم دندان در این حالت، کشیدن دندان است. پیشتر اشاره کردیم که هدف حفظ دندان است اما این در شرایطی صدق میکند که شدت عفونت خیلی نباشد.
جلوگیری از کرم خوردگی دندان
پیشتر اشاره کردیم که تمام مشکلهای دندان از جمله کرم دندان، توسط عدم رعایت نکات بهداشتی به وجود میآیند. در این بخش قصد داریم نکاتی را شرح دهیم که اگر به آن عمل کنید، تا حد خیلی خوبی از بروز این مشکل و مشکلات دیگر جلوگیری خواهید کرد. این نکات به شرح زیر میباشند:
- مسواک: مسواک به تنهایی قادر است 90 درصد باکتریهای دهان را از بین ببرد؛ بهتر است روزانه حداقل 2 مرتبه از مسواک استفاده کنید. توجه داشته باشید که از خمیردندانهای حاوی فلوراید استفاده نمایید. یا می توانید از روش فلوریداسیون آب (افزودن فلوراید به آب آشامیدنی) استفاده نمایید.
- نخ دندان: مسواک قادر به پاکسازی مواد غذایی بین فواصل دندان نیست؛ در حالی که نخ دندان کاملاً از عهده این مسئولیت بر میآید. در هنگام استفاده از نخ دندان نهایت دقت را داشته باشید تا نخ به لثه شما آسیبی وارد نکند. نخ دندان را قبل از مسواک، بکشید تا تاثیر بیشتری داشته باشد.
- مواد غذایی اسیدی: مواد غذایی اسیدی و ترش مانند آبلیمو، لواشک و غیره، میتوانند به مرور زمان به دندان آسیب وارد کنند. بهتر است بعد مصرف چنین مواد غذایی، از مسواک و خمیر دندان مناسب استفاده کنید.
- کاهش مصرف مواد قندی: مصرف بیرویه از مواد قندی موجب تغییر سطح PH در دهان میشود. مصرف آنها سطح PH را به مرزی میرسانند که در دهان، اسیدهای مخربی تولید شوند و در نهایت به دندانها آسیب وارد شود.
- مراجعه به دندانپزشک: بهتر است که در فواصل زمانی مشخصی به دندانپزشک خود مراجعه فرمایید و از وضعیت سلامت دندانهای خود با خبر شوید. پیشنهاد میشود که افراد عادی (کسانی که مشکل دهان و دندان خاصی ندارند) هر 6 ماه به دندانپزشکی مراجعه کنند.
- استفاده از پوشش محافظ دندان: پوششهای محافظ (فیشور سیلانت) در سطوح دندانهای آسیاب قرار میگیرند تا از ورود باکتری و در نتیجه آن ایجاد پوسیدگی جلوگیری کنند.
- استفاده از دهان شویه: استفاده از دهانشویه به از بین بردن باکتریهای مضر دهان کمک میکند ولی در کنار آن، باکتریهای مفید را نیز از بین میبرد. دهانشویه باید از جانب پزشک تجویز گردد و برای مدتی معین مصرف شوند.
سخن آخر
همانطور که گفتیم، دندانها مهمترین عضو بدن هر انسان هستند که به شدت مورد تهاجم اکثر میکروبها قرار میگیرند. یکی از مشکلاتی که بر اثر تجمع میکروبها میتواند به وجود بیاید، کرم دندان یا حفره دندان است. توصیه میشود جهت جلوگیری از بروز چنین اتفاقاتی، روزانه حداقل 2 بار از مسواک و نخ دندان استفاده کنید. فراموش نکنید بهداشت دهان امری ضروری میباشد.
سوالات متداول کرم دندان چه شکلی است
- کرم دندان چه شکلی است؟
کرم دندان اصولاً شکل خاصی ندارد زیرا از قدیم به عنوان یک افسانه از آن یاد شده است. در حقیقت به حفره تشکیل شده به روی دندان و پوسیدگی، کرم دندان میگویند. - چه افرادی بیشتر مبتلا به حفره دندان میشوند؟
معمولاً کودکان، افراد مسن، افراد مبتلا به رفلاکس معده و افرادی که دچار اختلالات غذایی میباشند، بیشتر در معرض مبتلا شدن به این بیماری هستند. - حفره دندان با چه روشهایی درمان میشود؟
معمولاً از سه روش عصبکشی، پر کردن دندان و کشیدن دندان برای درمان حفره استفاده میکنند.

